İsviçre’de Ev Bulmanın İncelikleri: Tavsiyeler ve İpuçları

Lozan’da ev arama tecrübemi şurada anlatmıştım. Bu yazıda, İsviçre’deki 4. yılımı bitirmem şerefine, kendi tecrübelerime etraftan duyduklarımı da ekleyerek, ev arayacak olanlara altın değerinde tavsiyeler vereceğim. Tecrübem Lozan’da, ancak İsviçre’nin diğer büyük şehirlerinde de sürecin benzer şekilde ilerlediğini tahmin ediyorum.

İlan takibi

Öncelikle ilanlarla ilgili sunu bilmek lazım: iki tip ilan göreceksiniz.

İlki, emlakçıların verdiği ilanlar. Bunları emlakçıların kendi sitelerinden ya da birazdan bahsedeceğim internet sitesinden takip edebilirsiniz, Facebook’ta karşılaşmanız pek olası değil. Bu, onların işi olduğu için kendilerince en doğru adayı bulana kadar başvuru toplamaya devam ediyorlar. Evi ziyaret eden kişi sayısı ya da ziyareti defalarca yapmak onlar için büyük bir külfet değil.

İkinci grup ise evin halihazırdaki kiracısı olup evden çıkacakların açtığı ilanlar. Genelde evden çıkarken, ev sahibinize ya da emlakçınıza, evi sizin yerinize tutabileceğini düşündüğünüz 2-3 kişinin dosyasını vermeniz gerekiyor. Böyle bir durumda, bu ilan sahibinin motivasyonu mümkün olan en kısa sürede bu kişileri bulmak. Dolayasıyla bu ilanları verenler, az sayıda ziyaretle gerekli dosya sayısına ulaşmayı hedefliyor.

Bu iki tip ilanı akılda tutarak, ilanların sıklıkla paylaşıldığı iki mecradan bahsedebiliriz. İlki Facebook.

An itibariyle 64,026 üyesi bulunan şu meşhur Facebook grubu, en aktif ama aynı zamanda en rekabetçi olanı. Biraz güzel bir evin ilanı konduğunda altına 30-40 farklı kişiden yorum gelmesi işten bile değil. Benim de buraya konan ilanlardaki evleri ziyaret etmişliğim oldu, evlerde genelde izdiham vardi. Açıkçası çevremde buradan ev bulmuş biri yok, ama neden olmasın, siz yine de takibe alın.

İkinci tavsiyem ise 1,473 üyesiyle ev ilanı bakımından çok aktif olmayan ancak bir ilan olduğunda da, aynı dili konuşma ve halden anlamanın birleşmesiyle şansınızın daha yüksek olabileceği İsviçre Türk Öğrenci Derneği Turquia 1912’nin grubu.

Diğer mecra, ev aradığım süreçte aralıksız her gün, belki günde 3 kez kontrol ettiğim ve şu an oturduğum evi de bulduğum internet sitesi Anibis. Bu sitenin avantajı, emlakçıların ve Facebook’taki mesaj kalabalığıyla uğraşmak istemeyen ve ziyaret için yeterli kişi sayısına ulaştıklarında ilanı kaldıran kişilerin paylaşım yapıyor oluşu (Emin olun, siteyi günde 3 kez kontrol eden biri için bu durum bir avantaj oluyor).

*Aslında üçüncü bir mecra daha var ancak herkese açık olmadığından onu bir not olarak yazıyorum. Küçük bir topluluğa hitap ettiğinden şansınızın daha yüksek olduğu Unil ve Epfl’nin ortak platformu.

Başvuru dosyası

İlanlara bakarken, koca bir “dosyanızda olması gereken belgeler” listesi göreceksiniz. Bu liste genelde pasaport ve oturma izni kopyası, son 3 aylık maaş bordronuz, Office des Poursuites’den aldığınız 3 aydan eski olmayan belge ve bazı durumlarda ev sigortasından oluşuyor. Peki bunlar bize yeter mi? Yetmez. Ev sahibi ya da emlakçıların sizi seçmesini kolaylaştıracağını düşündüğünüz ne var ne yoksa eklemelisiniz.

Bu belgelerden ilki, doktora öğrencileri için hocalarından aldıkları bir referans mektubu. Şu kadarlık kontratı var, şu kadar yıl daha burada kalacak, ben memnunum, benim adım sanım da şu gibi bilgilerin olduğu bir belge. Buna ek olarak, bölüm sekreterinizden kontratınızın detaylarını anlatan bir belge de alabilirsiniz (Kontratı 1+2+2 yıllık su an 2. yılında gibi).

Ev aradığım dönemde herkesle sürekli bu konuyu konuştuğumdan pek çok farklı kişiden tavsiye almıştım. Bu tavsiyeler içinde en şaşırdığım ve biri söylemese asla aklıma gelmeyecek olan belge: Sosyal CV! Bu 1 sayfalık cv’ye önce yüzünüzün göründüğü, tatlı mı tatlı, sizi topluma entegre mi entegre gösteren fotoğrafınızı koyuyorsunuz. Sonrasında doğum tarihinizi, medeni durumunuzu, oturma izni tipinizi ve iletişim bilgilerinizi yazıyorsunuz. Gerisi size kalmış. İster bir motivasyon mektubu yazıp kendinizi 3 kelimeyle tanımlayın, ister iş başvurusu yaparken kullanacağınız gibi bir cv hazırlayıp eğitimlerinizden, bildiğiniz dillerden bahsedin. Bu belgeyi karar vericiyi ne kadar iyi bir kiracı olduğunuza ikna etmek için hazırlıyorsunuz. Dolayısıyla ne kadar sorumluluk sahibi olduğunuzu, farklı ortamlara kolaylıkla uyum sağlayabildiğinizi, diller bildiğinizi, gönüllü çalışmalar yaptığınızı bol bol vurgulayın.

Başvuru ve sonrası

Evi gezdiniz, gördünüz, beğendiniz, başvurmaya karar verdiniz: elinizi çabuk tutun. Önceki maddelerde bahsettiğim gibi, hız zaten çok önemli. Anibis’te bir gördüğünüz evi 1 saat sonra baktığınızda göremeyebilirsiniz. Dolayısıyla, evi beğendiyseniz görmek istediğinizi hemen yazın, mümkün olan ilk fırsatta da görmeye gidin.

Bazı evleri görmeye gittiğinizde başvuru dosyanızı direkt orada bırakabiliyorsunuz. Bazılarıysa, başvurmaya karar verirseniz dosyanızı postayla yollamanızı istiyor. Örneğin ben şu an oturduğum evi cuma akşam görmüştüm, beğenmiştim ama dosyayı elden teslim edemiyordum. Cumartesi sabah ilk iş dosyamı gönderdim. Diğerleri üşenip bu işi pazartesiye bıraktıysa, emlakçının eline ulaşan ilk dosya benimkiydi.

Başvurduktan sonraki süreç ise genelde çok uzun. Bazı kişiler arada arayıp kendinizi hatırlatmanızı tavsiye ediyor ama ben bunun hiçbir faydasını görmedim. Özellikle emlakçıları aradığınızda sürecin hala devam ettiğini söyleyen genel bir cevaptan başka bir şey duyamıyorsunuz.

Mevcut kiracı ile muhatap olmanız halinde ise durum daha değişik. Eğer mevcut kiracıyı evi çok ama çok beğendiğinize ve o ev için biçilmiş kaftan olduğunuza ikna edebilirseniz, sizin dosyanıza öncelik vermesini sağlayabilirsiniz. Bazı durumlarda mevcut kiracı bırakılan bütün dosyaları iletirken, bazı durumlardaysa aralarından 2-3 tanesini seçiyor. Bu seçilenlerden olursanız haliyle şansınız yükseliyor.

Apartman Avcıları (“Apartment hunter”)

Gelelim zurnanın zırt dediği yere. Bence durumunuz kritikse, sokakta kalma ihtimaliniz varsa, Anibis başında çürümek istemiyor, ev ev gezmekten yoruluyorsanız tercih edebileceğiniz yöntem apartman avcılarına başvurmak.

Şu an yeniden ev aramak durumunda olsam hiç kendim uğraşmam, direkt bir apartman avcısı bulurum. Tabi ki maliyet daha yüksek çünkü bu avcılara para ödüyorsunuz, ancak etrafımdaki kişilerden gördüğüm kadarıyla 1 hafta ya da 10 gün içinde istediğiniz eve kavuşuyorsunuz (Benim arayışım yaklaşık 3 ay sürdü, evi sokakta kalmama 10 gün kala buldum).

Nispeten ilginç bir apartman avcısı tecrübem de yok değil. Gezdiğim evlerden birini çok beğendim. Şansımı arttırmak için, o evi kiralayan emlak şirketini öylesine aramış gibi yapıp beraber çalıştıkları bir apartman avcısı olup olmadığını sordum. Verdikleri isme ulaşıp, sadece o evi almak üzere bir anlaşma yapmak istediğimi söyledim. Normalde ücret bir kira artı tüm masraflar şeklinde, minimum 1500, maksimum 3000 CHF olabiliyor. Sadece o evi kiralayabilmem karşılığında bana verdiği teklif 1000 CHF idi. Kabul etmiştim, ancak evi yenilemeye karar verip kiralamaktan vazgeçtiler. Dolayısıyla ne apartman avcım kazanabildi, ne de ben.

Kısa kısa

Burada da başlık açacak kadar kapsamlı anlatmayacağım ama önemli birkaç ipucunu sıralamak istedim.

  • Ev arama sürecinde umutsuzlukla her önünüze çıkan eve başvuracak duruma geliyorsunuz. Bu konuda size tavsiyem, çıkarsa oturmak istemeyeceğiniz evlere başvurmamanız. Zira, olasılık çok düşük olsa da, emlakçı bir evi size kiralamaya karar verir ama siz istemediğinizi söylerseniz, ödemeniz gereken bir meblağ var. Tutarı, ev başvuru formlarını doldururken o en altta okunamayacak kadar küçük yazılarla dolu yerde bulabilirsiniz.
  • Bazı apartmanlarda çocuk istemeyenler de elbet vardır ama genelde çocuklu ya da çocuk bekleyen kişilere öncelik veriliyor.
  • Hiçbir şey bulamayacak hale geldiyseniz yapılabilecek ama biraz uzun yollu bir yöntem var: şöyle ki, bazen evlerin kiracısı da evleri kiralayabiliyor (subrent). Bu asıl kiracı daha sonra kira kontratını bitirmek istediğinde, evi halihazırda kiralayan kiracının kiracısına öncelik verilebiliyor. Bu kesin olmayan yöntem. Kesin olan yöntemse şöyle: diyelim ki evi ben kiraladım ve evin iki odası var. Bu odalardan birini size kiralıyorum. Sonra evden çıkmak istiyorum. Bu durumda halihazırda evde yaşadığınız için kira kontratı otomatik olarak size devrediliyor. Tebrikler, aksi bir durum olmadığı koşulda miras yoluyla torunlarınıza aktarabileceğiniz bir kira kontratınız oldu.

Son yapılan bir araştırmada, araştırmacılar tamamen aynı belge setini Türk ve Kosovalı isimler ile gönderdiklerinde, Alman, İtalyan, Fransız isimlerle gönderdiklerine kıyasla daha dezavantajlı duruma düşmüşler. Olumsuz cevap oranı artmış. Bunun yanında, yapılan diğer araştırmalar yabancıların metrekare başına daha yüksek kiralar ödediğini de gösteriyormuş. Yani, ev bulmak zaten hiç kimse için kolay değilken bir de bu konuda ayrımcılığa uğruyor, üstüne daha yüksek kiralar ödüyor olabilirsiniz. Ne diyelim, güç bizimle olsun!

IMG_1584
İsviçre Post gazetesinden bir haber

*Araştırmanın haberlere yansımayan ama bizim için ilginç olabilecek bir başka noktası daha var. Diğer tüm ülke vatandaşları için, naturalize olmak ev ararken bir avantajken, sadece Türk vatandaşları için durum tam tersi. Yani, İsviçre’ye geçici oturma izniyle gelen Türk vatandaşları, burada bir süre yaşadıktan sonra İsviçre pasaportu almaya hak kazanmış Türkiye kökenli kişilere kıyasla daha kolay ev bulabiliyorlar.

4 Comments Kendi yorumunu ekle

  1. ömer dedi ki:

    Merhaba
    Isvicreye ilk defa giden birisi farzedelim ki iki ay sonra ev buldu. Bu iki ay otel de mi kalacak? Çok masraflı olmaz mı? Siz ilk gittiğinizde ne yaptınız?

    Beğen

    1. 12ay12yer dedi ki:

      Ben sadece yaz donemleri disaridan ogrenci kabul eden bir yurda basvuru yapip kabul edilmistim (https://www.unil.ch/planetebleue/fr/home.html).
      Kira kontrati yapmak icin secilmek zor ama gecici sureli kalacak yer bulmak o kadar da zor degil. Airbnb’de yer bulup sahibine uzun kalmak istediginizi soyleyip fiyatta anlasabilirsiniz. Facebook gruplarindan odasini gecici sureli kiralayan kisiler bulabilirsiniz.

      Beğen

  2. ömer dedi ki:

    Blogunuz isvicreye gidecekler için çok faydalı. Paylaşımlarınız için teşekkürler.

    Beğen

    1. 12ay12yer dedi ki:

      Bunlari duymak guzel 🙂 Tesekkurler!

      Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s