İsviçre’de Yaşamanın Maliyeti

“Ölçemediğin şeyi yönetemezsin” endüstri mühendislerinin, hatta belki tüm mühendislerin olaylara yaklaşımını özetler. O zaman buyrun 2.5 senelik “ölçüm” sonucunda ortaya çıkan, Lozan’da bir doktora öğrencisi olarak yaşamanın maliyetine.

Öncelikle, kira. En büyük harcama kalemi. Lozan’da bir stüdyoda yaşayacaksanız en az 900 chf, ya da ufak bir dairede yaşamayı planlıyorsanız en az 1200 chf kirayı gözden çıkarmalısınız. Ve bunlar iyimser yaklaşımlar. Maaşınızın üçte birinden fazla kira vermenizi zaten kabul etmiyorlar. Ev bulamama ümitsizliğiyle her şeye kabul deseniz de bir doktora öğrencisi olarak çıkabileceğiniz maksimum belli 🙂

İkinci değişmez kalem sağlık sigortası. Belli bir oranın üzerinde çalışıyorsanız (doktora öğrencileri genelde %80 ve üzeri bir oranla çalışıyor) İsviçre’de işvereniniz size kaza sigortası yaptırıyor. Buna ek olan hastalık sigortasını ise kişiler kendi yaptırmak ve ödemek zorunda. Doktora öğrencisi yaşları için bu sigortaların en ucuz olanı 2018 yılında aylık 257 chf idi. Bu, olabilecek en düşük firma ve prim. Hasta olursanız önce anlaşmalı doktora gidiyorsunuz, gerek duyarsa o sizi yönlendiriyor, ilaçlarınızı sadece belli eczanelerden alabiliyorsunuz ve o yıl içindeki sağlık harcamanız ancak 2500 chf’yi geçerse geri ödeme almaya başlayabiliyorsunuz.

Diğer zorunlu harcamalar elektrik, su, ısınma ve internet. Su ve ısınma genelde kiraya dahil oluyor. Elektrik faturası hesaplama yöntemleri bence ilginç. Türkiye’deki gibi aylık kullanımınızı hesaplamıyorlar. Aylık tutarı, geçen seneki toplam kullanımınızı gün sayısına bölüp 30’la çarparak belirliyorlar ve bu tutar sene boyunca sabit kalıyor. Faturayı da 3 ayda bir gönderiyorlar. Bana 3 ay için 51,60 chf geliyor. Kullandığım internet de aylık 70 chf.

Son olarak yine evle ilgili mecburi harcamalar var. Mesela Billag. İsviçre’de evinizde radyo ve televizyon olmasa da, isterseniz bunlara ulaşabileceğiniz altyapı bulunduğu ve bu platformlara içerik oluşturulduğu için her hanenin yıllık 451 chf ödemesi gerekiyor. Hatta geçenlerde bunu kaldırmak için referandum yaptılar, %72 ile reddedildi. Halk, hizmetleri sevdiğinden bunu ödemekte bir beis görmüyor. Gerçekten de çok kaliteli televizyon ve radyo programları var. Konuştuğum İsviçrelilerden Billag’ın kalmasını destekleyen birinin görüşü de, “Zaten federasyonuz, 4 dilimiz var, radyo ve televizyon bizi ülkece bütünleştiren nadir şeylerden biri, bence kalmalı” şeklindeydi.

Evle ilgili başka bir zorunlu harcama da yangın sigortası. Bir doktora öğrencisi evini sigortalamak için senelik 20 chf yetiyor. Evinizde sanat eserleri, takılar, pahalı giysiler vs. varsa ücret artabilir.

Sene içindeki mecburi idari harcama olarak da 1. üniversiteye verilen harç (senede 160 chf) ve 2. oturma izni yenileme ücreti (senede yaklaşık 100 chf) var.

Buraya kadar temelin de temeli diyebileceğimiz, zorunlu harcamalar. Daha yemedik içmedik, evden dışarı çıkmadık. Hesapları aya vuracak olursak 1605 chf harcadık.

Burdan sonrası artık biraz yaşam tarzı, biraz alışkanlık.

Mesela bir sigorta var. Sizin başka insanlara ya da eşyalara verdiğiniz zararı karşılıyor. Ev sahipleri için sizde bu sigortanın olması artı bir durum, hatta bazı ev sahipleri zorunlu tutuyor. Mesela küvet taştı, alt komşuya aktı. Evi bu sigorta tamir ediyor. Diyelim bisikletle giderken bir yayaya çarptınız, zarar gördü, hastaneye gitti. Onu da bu sigorta kaşılıyor. Senelik 120 chf. Kapsamı için iyi fiyat bence 🙂

Gelelim ulaşıma. Lozan’da sizi merkezden üniversite bölgesine götürecek alanı kapsayan aylık ulaşım kartı fiyatı 74 chf. Yıllık alırsanız aylık yaklaşık 62 chf’ye geliyor. Benzin fiyatlarını ve kat ettiğiniz mesafeyi düşününce bence pahalı. Üniversite tarafına giden metronun (M1) ilk durağıyla son durağı arası 8 km, öyle düşünün. Alternatif ne olabilir? Şahsen çok soğuk havalarda (4 ay) tüm ay toplu taşıma kullanıyorum. O kadar da soğuk olmayan aylarda gündüz yürüyerek gidip, akşam tekli bilet alarak dönüyorum. Güzel havalarda ise bisiklet ❤ Böyle yapınca aylık yaklaşık 44 chf ayırmışım ulaşıma şimdiye dek. Arada büyük bir fark yok, ama üşümeyip (bazen de üşenmeyip) tüm yıl açık havada bisikletle gitmek için üstüne para bile verebilirim.

Cep telefonu için konuşmalı, mesajlı, internetli paket 30 chf.

Ve market alışverişi. Bizim departmanda, hocalar dahil herkes yemeğini evden getirip ofisinde, bilgisayarının karşısında yiyor (evet acıklı). Hatta danışmanım bir kez yemeğini evden getirmeyenlerin yeterince zeki olmadığına dair bir yorum bile yaptı. Dolayısıyla market alışverişini -neredeyse- tüm öğünleri kapsayacak şekilde düşünmek lazım. Aylık en az 200 chf.

Yeme-içme ve ulaşımı da kattıktan sonra aylık “hayatta kalabilme” masrafı 1889 chf. Daha ne sinemaya, konsere gittik, ne dışarda bir şey yedik içtik, ne kitap ne kıyafet aldık, ne de gezdik! Gerisi herkesin zevklerine, hobilerine ve hayattaki önceliklerine kaldığından o taraflara girmiyorum. Sorularınız varsa beklerim!

*Bu yazının bir doktora öğrencisi tarafından yazıldığını unutmayın. Bazı ücretler yaşa bağlı, bazıları kantona bağlı, bazıları için doktora öğrencilik, bazıları için değil. Dolayısıyla farklılıklar olabilir, sonra bana kızmayın.

7 Comments Kendi yorumunu ekle

  1. Namık Kemal dedi ki:

    Selam 6 yaşında bir kızımız var, 3 kişilik bir aileyiz.
    1500 CHF kira için 2000 CHF diğer masraflar için ayirsak yeterli olur mu? Tecrübe paylaşımı yapmanız çok güzel teşekkür ederim.

    Beğen

    1. 12ay12yer dedi ki:

      Kira nerede yasadiginiza gore degisir. Sehir merkezinde 1500 CHF’ye 2+1 bulmak zor olabilir ama 1+1 bulursunuz. Biraz sehirdisina cikildiginda daha kolay bulunabilir (Lozan icin).
      Cocuklar icin fiyat nedir bilmiyorum ama aylik kisi basi en az 300 chf zorunlu saglik sigortasi masrafi var. Cocuk icin de fiyat ayniysa 2000’in buyuk bir kismi buna gidecektir.
      Pek cok degiskene bagli oldugu icin direkt olarak yeterli olur ya da olmaz diyemiyorum maalesef ama ozellikle ogrenmek istediginiz bir detay olursa yazabilirsiniz.

      Beğen

  2. Ömer dedi ki:

    Merhaba
    Doktora sürecinde herhangi bir assistanship var mı sizde. Varsa doktora yapan asistanlara veya bursiyerlere aylık ne kadar veriyorlar?

    Bu asistanlik veya bursları almak kolay mı?

    Doktora ve yüksek lisans normal uzatmasiz süreleri ne kadar İsviçre’de ?

    Doktora kabulünde istenen dil seviyesi ve lisans not ortalaması nedir tabi asistanlik için de? (Ben Swiss Federal Institute of Technology Zurich e başvurmak istiyorum ama yeterli bilgi edinemedim webte)

    Cevap verebilirseniz sevinirim şimdiden teşekkürler

    Beğen

  3. Ömer dedi ki:

    Merhaba önceki yorumum silinmiş tekrar yazıyorum

    Birkaç sorum olacaktı cevaplayabilirseniz sevinirim.

    Doktora sürecinde herhangi bir assistanship var mı sizde. Varsa doktora yapan asistanlara veya bursiyerlere aylık ne kadar veriyorlar?

    Bu asistanlik veya bursları almak kolay mı?

    Doktora ve yüksek lisans normal uzatmasiz süreleri ne kadar İsviçre’de ?

    Doktoraya baslamadan önce sınav var mı ( yazılı veya sözlü )

    Doktora kabulünde istenen dil seviyesi ve lisans not ortalaması nedir tabi asistanlik için de? Varsa diğer şartlar nelerdir? Mesela Swiss Federal Institute of Technology yayınlamiş publications ları istiyor ama benim henüz bir yayınim yok . Bu durumda kabul alabilme şansım var mı.

    Bir de son olarak lozan ile Zürih arasında çok büyük ekonomik fark var mı?

    Cevap verebilirseniz sevinirim şimdiden teşekkürler

    Beğen

    1. 12ay12yer dedi ki:

      Merhaba,

      Zurih Lozan’dan biraz daha pahali diye biliyorum ve duyuyorum ama cok buyuk bir fark olacagini dusunmuyorum.

      Benim universitemde doktora icin ne dil ne not ortalamasi sarti vardi. Dili, dersleri takip edip tezinizi Ingilizce yazacak seviyeniz olmali diye tanimlamislardi. Not ortalamasi da calisacaginiz hocanin inisiyatifinde.

      Doktoraya baslamadan once bir sinav yoktu. Doktora esnasinda Turkiye’deki yeterlilik benzeri sinavlar var. Bolume ve universiteye gore degisiyor.

      Yuksek lisansi bilmiyorum, doktora icin en fazla 5 sene odenek alabilirsiniz. 5 seneden sonra da doktoraya devam etmeniz mumkun ama asistan olamazsiniz.

      Evet ben ayni zamanda asistan olarak calisiyorum. Federal ya da kantonal universitelerde asistan maaslari degisiyor. Bu bilgiler universitelerin internet sitelerinde var, ilgilendiginiz universite icin arastirabilirsiniz. Gordugunuz ucretler brut olacak, %30’unu duserek neti hesaplayabilirsiniz.

      Beğen

      1. ömer dedi ki:

        Hocam doktora için pozisyon açılmasını beklemeli miyim peki?

        Yoksa hocayla görüşup benim için doktora pozisyonu açmasını isteyebilir miyim?

        Bir de hocam sizin asistanlik için aldığınız ücret orada yaşamak için yeterli oluyor mu ?

        Son olarak tecrübelerinizi bizimle paylaştiginiz ve zaman ayırıp cevap verdiğiniz için teşekkür ederim.

        Beğen

  4. 12ay12yer dedi ki:

    Hocanin sizin icin pozisyon acabilecegini dusunuyorum ama burada belirleyici olan butce olup olmamasi. Sozel alanlarda daha farkli ama sayisallarda gordugum genelde doktora ogrencilerini asistanlikla beraber almak (asistan olmadan sadece doktora yapmak da mumkun). Bunun icin de hocanin parasi olmasi gerekiyor. Ya da siz bir burs bulup basvurabilirsiniz. Burs bulmak zor ama o durumda istediginiz yere kabul edilmeniz cok daha kolay olacaktir.

    Asistanlik ucreti yasam icin yeterli. O konuda bir sikinti cekmezsiniz.

    Rica ederim, basarilar dilerim.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s